Wat is snoozen?

Wat is snoozen?

De wekker gaat. Je drukt op snooze, draait je nog een keer om en krijgt nog vijf of tien minuten. En daarna misschien nog een keer.

Snoozen betekent simpelweg dat je na het afgaan van je wekker nog even blijft liggen en opnieuw probeert te slapen voordat de wekker opnieuw afgaat.

Er wordt regelmatig gewaarschuwd dat snoozen slecht zou zijn voor je slaap, je biologische klok zou verstoren of zelfs ongezond zou zijn. Dat is te stellig.

Snoozen is niet automatisch slecht voor je gezondheid. Wel is het de vraag hoeveel je aan die korte stukjes extra slaap hebt en waarom je iedere ochtend behoefte hebt om meerdere keren op snooze te drukken.

Wat gebeurt er als je snoozet?

Wanneer je wekker afgaat, word je wakker gemaakt. Druk je vervolgens op snooze en val je opnieuw in slaap, dan wordt die slaap enkele minuten later opnieuw onderbroken.

Doe je dat meerdere keren, dan bestaat het laatste gedeelte van je nacht uit korte stukjes slaap met meerdere onderbrekingen.

Die minuten had je, wanneer dat praktisch mogelijk is, waarschijnlijk beter als één aaneengesloten periode kunnen slapen. Dat betekent alleen niet dat de slaap tijdens het snoozen waardeloos is. Ook hoef je niet bang te zijn dat je door een paar keer snoozen je volledige slaapcyclus of biologische klok ontregelt.

Waarom voel je je na het snoozen soms zo suf?

Ken je dat gevoel dat je wekker voor de derde keer afgaat en je eigenlijk alleen maar vermoeider lijkt te zijn geworden? Dat kan onder andere te maken hebben met slaapinertie.

Slaapinertie is het tijdelijke suffe of slaperige gevoel dat je kunt ervaren nadat je wakker wordt. Je hersenen schakelen niet altijd in één seconde volledig over van slapen naar wakker zijn.

Hoe sterk je dit ervaart, verschilt per persoon en per ochtend.

Door meerdere keren wakker te worden, weer weg te dommelen en opnieuw wakker te worden, kan dat suffe gevoel voor sommige mensen langer blijven hangen. Maar ook hier geldt, dat betekent niet dat snoozen per definitie slecht is.

Is snoozen slecht voor je biologische klok?

Niet zoals vaak wordt beweerd. Je biologische klok wordt niet iedere ochtend opnieuw ingesteld door het moment waarop je wekker afgaat.

Licht is een veel belangrijker signaal voor je biologische klok. Ook het ritme waarin je slaapt en wakker bent speelt mee. Een paar keer tien minuten snoozen betekent dus niet dat je biologische klok ineens in de war raakt.

Wanneer je iedere werkdag om 7.00 uur een wekker zet en vervolgens tot 7.30 uur snoozet, is vooral de vraag waarom je de wekker niet gewoon om 7.30 uur zet.

Als je die dertig minuten daadwerkelijk beschikbaar hebt om te slapen, kan één aaneengesloten halfuur prettiger zijn dan drie keer tien minuten met een wekker tussendoor.

Waarom heb je iedere ochtend je snoozeknop nodig?

Dit is eigenlijk een interessantere vraag dan of snoozen goed of slecht is. Misschien vind je het simpelweg prettig om langzaam wakker te worden.

Maar wanneer je iedere ochtend meerdere wekkers nodig hebt en nauwelijks uit bed kunt komen, is het verstandig om verder te kijken.

• Slaap je voldoende voor jouw persoonlijke slaapbehoefte?
• Ga je structureel later naar bed dan je eigenlijk zou willen?
• Moet je vanwege werk of andere verplichtingen wakker worden op een tijdstip dat slecht aansluit bij jouw biologische ritme?
• Of slaap je voldoende lang, maar blijf je overdag opvallend slaperig?

Snoozen kan dan eerder een gevolg zijn van iets anders dan het probleem zelf.

Moet je stoppen met snoozen?

Niet per se. Word jij wakker na één keer snoozen, voel je je daarna prima en functioneer je overdag goed? Dan hoef je daar geen probleem van te maken. Slaap hoeft niet perfect.

Merk je daarentegen dat je iedere ochtend vijf wekkers nodig hebt, steeds opnieuw in slaap valt en uiteindelijk uitgeput uit bed komt, dan is het wel verstandig om te kijken wat erachter zit.

Je kunt bijvoorbeeld proberen je wekker direct op het tijdstip te zetten waarop je daadwerkelijk moet opstaan.

Heb je normaal gesproken een wekker om 6.45 uur en snooze je standaard tot 7.15 uur? Dan kun je, als je planning dat toelaat, proberen de wekker om 7.15 uur te zetten en die dertig minuten aaneengesloten te slapen.

Dat levert je waarschijnlijk meer op dan drie of vier korte stukjes slaap.

Wat kan helpen om makkelijker op te staan?

1. Kijk eerst naar je totale slaap

Heb je structureel te weinig tijd beschikbaar voor slaap, dan gaat een andere wekker dat probleem niet oplossen. Kijk daarom eerst of je voldoende gelegenheid hebt om te slapen.

Hoeveel slaap je precies nodig hebt, verschilt per persoon. Staar je dus niet blind op de regel dat iedereen acht uur zou moeten slapen.

Hoe je overdag functioneert is minstens zo relevant.

2. Gebruik licht in de ochtend

Licht helpt je biologische klok om het signaal te krijgen dat de dag begonnen is. Open daarom na het opstaan je gordijnen en probeer gedurende de ochtend buitenlicht te krijgen.

3. Kom daadwerkelijk uit bed

Wil je minder snoozen, dan helpt het vooral om na het afgaan van je wekker daadwerkelijk op te staan. Je hoeft daar geen ingewikkelde ochtendroutine van te maken. Uit bed, gordijnen open en beginnen aan je dag is voldoende.

4. Maak van snoozen geen nieuw slaapprobleem

Heb je een keer drie keer op snooze gedrukt? Dan is er niets verpest.

Je hoeft de volgende avond niet eerder naar bed om je snoozen te compenseren en je hoeft ook niet bang te zijn dat je biologische klok hierdoor ontregeld is.

Kijk vooral naar het patroon over langere tijd en naar hoe je overdag functioneert. Wanneer is veel snoozen wel reden om verder te kijken? Veel snoozen is op zichzelf geen slaapstoornis.

Maar wanneer je structureel nauwelijks wakker kunt worden, ondanks voldoende gelegenheid om te slapen, of wanneer je overdag opvallend slaperig bent, kan het verstandig zijn om verder te kijken.

Dat geldt bijvoorbeeld wanneer je regelmatig onbedoeld in slaap valt, moeite hebt om wakker te blijven tijdens werk of autorijden, of wanneer je partner ademstops tijdens je slaap opmerkt.

Bespreek zulke klachten met je huisarts.

Conclusie

Snoozen is niet automatisch slecht voor je slaap of gezondheid.

Wel zorgt meerdere keren snoozen ervoor dat het laatste gedeelte van je slaap steeds opnieuw wordt onderbroken. Heb je nog dertig minuten beschikbaar om te slapen, dan kun je die tijd waarschijnlijk beter aaneengesloten slapen dan drie keer tien minuten tussen verschillende wekkers door.

Maar druk je af en toe op snooze en voel je je daarna prima? Maak er dan geen probleem van. Interessanter wordt het wanneer je iedere ochtend meerdere wekkers nodig hebt en nauwelijks wakker kunt worden.

Kijk dan niet alleen naar de snoozeknop, maar naar je totale slaap, je slaapbehoefte, je ritme en vooral naar hoe je overdag functioneert.

Snoozen is dan mogelijk niet het probleem, maar een signaal dat het verstandig is om verder te kijken. Wil je meer weten over snoozen? Lees dan onze blog, Is snoozen echt slecht voor je? Feit of fabel?