Wat is een wake up light?

Wat is een wake-up light?

Een wake-up light is een wekker die vóór het ingestelde tijdstip geleidelijk steeds meer licht geeft. Daarmee wordt het toenemende ochtendlicht nagebootst.

In plaats van alleen wakker te worden van een plotseling geluid, word je dus al vóór de wekker afgaat blootgesteld aan steeds meer licht.

Dat kan vooral prettig zijn wanneer je vroeg moet opstaan en het buiten nog donker is, bijvoorbeeld tijdens de wintermaanden.

Een wake-up light kan helpen bij het wakker worden en kan je biologische klok ondersteunen, maar is geen behandeling waarmee je automatisch beter gaat slapen.

Hoe werkt een wake-up light?

Licht is een van de belangrijkste signalen voor onze biologische klok.

Via je ogen krijgt je biologische klok informatie over wanneer het licht en donker is. Dat helpt je lichaam om verschillende processen over ongeveer 24 uur op het juiste moment te laten verlopen, waaronder je slaap-waakritme.

Daarom is licht in de ochtend belangrijk.

Wanneer je ’s morgens buiten komt, krijgt je biologische klok een duidelijk signaal dat de dag is begonnen. Buitenlicht is daarbij meestal veel sterker dan het normale kunstlicht binnenshuis.

In de zomer is dat vaak eenvoudig. Je doet de gordijnen open of stapt naar buiten en krijgt direct veel licht binnen.

In de winter kan dat anders zijn.

Wanneer je vroeg moet opstaan terwijl het buiten nog donker is, ontbreekt dat natuurlijke ochtendlicht op dat moment. Een wake-up light kan dan vóór en rond het moment van opstaan geleidelijk licht geven.

Dat kan het wakker worden ondersteunen.

Word je door een wake-up light energieker wakker?

Een wake-up light kan het wakker worden voor sommige mensen prettiger maken, maar het is te sterk om te zeggen dat je hierdoor automatisch fris, energiek en zonder slaapdronkenheid wakker wordt.

Hoe je je ’s morgens voelt, wordt namelijk door meer bepaald dan alleen het licht in je slaapkamer.

Je biologische ritme, hoeveel slaap je nodig hebt, hoe lang je hebt geslapen en het moment waarop je wakker wordt spelen bijvoorbeeld ook een rol.

Heb je structureel te weinig slaap gekregen? Dan kan een wake-up light dat slaaptekort niet oplossen.

Ook wanneer je langdurig slecht slaapt en daardoor overdag steeds meer moeite hebt om te functioneren, ligt de oplossing meestal niet in een andere wekker.

Een wake-up light kan een hulpmiddel zijn. Meer niet.

Een wake-up light of buitenlicht?

Als het buiten al licht is wanneer je opstaat, hoef je niet per se een wake-up light te gebruiken om je biologische klok van ochtendlicht te voorzien.

Daglicht buiten is doorgaans veel sterker dan gewone binnenverlichting. Het kan daarom helpen om na het opstaan naar buiten te gaan of in ieder geval voldoende daglicht op te zoeken.

Voor onze biologische klok is het van  belang om zowel in de ochtend als gedurende dag voldoende daglicht te krijgen.

Een wake-up light kan vooral praktisch zijn wanneer je moet opstaan voordat er voldoende natuurlijk licht beschikbaar is.

Wake-up light en daglichtlamp: zijn niet precies hetzelfde. Een wake-up light en een daglichtlamp worden soms door elkaar gehaald, maar hebben niet precies dezelfde functie.

• Een wake-up light verhoogt de hoeveelheid licht geleidelijk rondom het moment waarop je wakker wilt worden.
• Een daglichtlamp is bedoeld om je gedurende een bepaalde periode aan veel sterker licht bloot te stellen.

Een klein lampje dat langzaam feller wordt, geeft niet automatisch dezelfde lichtblootstelling als een daarvoor ontwikkelde daglichtlamp.

Helpt een wake-up light ook bij het inslapen?

Sommige wake-up lights hebben ook een functie waarbij het licht ’s avonds geleidelijk wordt gedimd. Dat kan een prettige manier zijn om de overgang van dag naar avond te maken.

We weten dat de timing en intensiteit van licht invloed hebben op onze biologische klok. Veel fel licht in de avond kan het biologische signaal voor de nacht naar achteren verschuiven. Minder fel licht in de avond past juist beter bij de natuurlijke overgang richting de nacht.

Maar daaruit volgt niet dat een zonsondergangfunctie ervoor zorgt dat je vanzelf sneller in slaap valt of diepere slaap krijgt.

Ook hier geldt dat een hulpmiddel niet noodzakelijk is om goed te kunnen slapen. Maak van licht geen nieuwe slaapregel Wanneer je slecht slaapt, is het verleidelijk om steeds meer dingen rondom je slaap te optimaliseren.

•  De perfecte temperatuur.
• Het perfecte matras.
• Geen schermen.
• De juiste verlichting.
• Een wake-up light.

En vervolgens controleren of je alles wel goed hebt gedaan. Dat is niet nodig.

Licht heeft daadwerkelijk invloed op onze biologische klok. Dat betekent alleen niet dat je iedere avond en ochtend een perfect lichtschema nodig hebt om goed te kunnen slapen.

Zeker wanneer je al langere tijd slecht slaapt, wil je voorkomen dat een wake-up light het volgende hulpmiddel wordt waarvan je denkt afhankelijk te zijn voor een goede nacht.

Je lichaam kan slapen zonder wake-up light.

Voor wie kan een wake-up light prettig zijn?

Een wake-up light kan vooral interessant zijn wanneer je:

• vroeg moet opstaan terwijl het buiten nog donker is;
• tijdens donkere winterochtenden moeilijk op gang komt;
• liever geleidelijk met licht wakker wordt dan alleen door een plotseling alarmsignaal;
• ’s morgens weinig natuurlijk licht krijgt.

Het hoeft dus niet pas interessant te zijn wanneer je een slaapprobleem hebt. Ook iemand die prima slaapt, kan het simpelweg een prettige manier vinden om wakker te worden.

Heb je langdurige slaapproblemen?

Wanneer je weken of maanden slecht slaapt en daar overdag last van hebt, is het belangrijk om een wake-up light niet groter te maken dan het is.

Misschien functioneer je nog prima op je werk en thuis, maar merk je dat concentreren meer moeite kost, je energie eerder op is of je sneller geïrriteerd bent.

Of misschien ben je inmiddels zo uitgeput dat werken, zorgen voor je gezin of gewone dagelijkse activiteiten steeds moeilijker worden.

Dan is alleen het optimaliseren van je ochtend waarschijnlijk niet voldoende.

Bij langdurige slapeloosheid kunnen bijvoorbeeld spanning rondom slaap, langer in bed blijven liggen, slaap proberen in te halen, dutjes, voortdurend controleren hoe je hebt geslapen en steeds harder proberen om goed te slapen een rol spelen bij het in stand houden van het probleem.

Een wake-up light verandert deze processen niet automatisch.

Bij langdurige slapeloosheid is cognitieve gedragstherapie voor insomnie, CGT-I, een bewezen effectieve behandeling.

Conclusie

Een wake-up light is een lichtwekker die vóór het moment van opstaan geleidelijk steeds meer licht geeft.

Omdat licht een belangrijk signaal is voor onze biologische klok, kan zo’n lamp vooral handig zijn wanneer je moet opstaan terwijl het buiten nog donker is.

Het kan het wakker worden prettiger maken en je ochtendritme ondersteunen. Maar verwacht er niet meer van dan dat.

Een wake-up light zorgt niet automatisch voor diepere slaap, een betere slaapkwaliteit of meer herstel. En je hebt er geen nodig om goed te kunnen slapen.

Zie het daarom vooral als een praktisch hulpmiddel dat prettig kan zijn, en niet als een voorwaarde voor goede slaap.

Wil je meer informatie over verschillende soorten wake up lights? Check dan ons vergelijkingsartikel: beste wake up light