Wat is Zopiclon?
Wat is zopiclon (Imovane)?
Zopiclon, onder andere bekend onder de merknaam Imovane, is een slaapmiddel dat kan worden gebruikt voor de kortdurende behandeling van ernstige slapeloosheid bij volwassenen.
Zopiclon is geen benzodiazepine, maar behoort wel tot de benzodiazepine-agonisten. Deze middelen worden ook wel Z-drugs genoemd.
Hoewel de chemische structuur anders is, heeft zopiclon overeenkomsten met benzodiazepinen in de manier waarop het de hersenen beïnvloedt.
Het middel kan ervoor zorgen dat je slaperiger wordt en gemakkelijker in slaap valt. Zopiclon kan tijdelijk invloed hebben op de slaap, maar is geen structurele behandeling voor langdurige slapeloosheid.
Hoe werkt zopiclon?
Zopiclon versterkt via het GABA-A-receptorcomplex de remmende werking van GABA in de hersenen.
GABA is een neurotransmitter die de activiteit van zenuwcellen afremt. Hierdoor heeft zopiclon een sederende en slaapbevorderende werking.
Je kunt daardoor gemakkelijker in slaap vallen en het middel kan ook invloed hebben op hoe lang je slaapt en hoe vaak je ’s nachts wakker wordt.
Dat betekent niet automatisch dat je dieper slaapt, beter herstelt of dat je natuurlijke slaap wordt hersteld.
Een slaapmiddel kan de slaap tijdelijk beïnvloeden. Dat is iets anders dan het behandelen van de processen die langdurige slapeloosheid in stand houden.
Wanneer wordt zopiclon gebruikt?
Slaapmedicatie is niet de eerste behandeling bij slapeloosheid.
Bij kortdurende slapeloosheid met een duidelijke aanleiding en hoge lijdensdruk kan een arts in uitzonderingssituaties besluiten tijdelijk een slaapmiddel voor te schrijven.
Wanneer medicatie wordt overwogen, behoort zopiclon tot de kortwerkende middelen die hiervoor kunnen worden gebruikt.
Het gebruik moet daarbij zo kort mogelijk blijven. Zopiclon is dus niet bedoeld als dagelijkse, langdurige oplossing voor slapeloosheid.
Zopiclon en langdurige slapeloosheid
Wanneer je nachtenlang slecht slaapt, is het begrijpelijk dat je vooral wilt dat het stopt. Een middel waarmee je gemakkelijker in slaap valt, kan dan als een oplossing voelen.
Maar wanneer slapeloosheid langer blijft bestaan, spelen vaak meer processen een rol.
Denk bijvoorbeeld aan spanning rondom slaap, langer in bed liggen, slaap proberen in te halen, overdag slapen, voortdurend controleren hoe je hebt geslapen of steeds harder proberen om slaap af te dwingen.
Zopiclon verandert deze onderliggende processen niet automatisch.
Het middel kan tijdelijk invloed hebben op het inslapen en doorslapen. Dat is iets anders dan het behandelen van de factoren die ervoor zorgen dat slapeloosheid blijft bestaan.
Bijwerkingen van zopiclon
Zopiclon kan verschillende bijwerkingen veroorzaken. Een bekende bijwerking is een bittere of metaalachtige smaak in de mond.
Daarnaast kunnen onder andere voorkomen:
- slaperigheid of sufheid
- vermoeidheid
- duizeligheid
- hoofdpijn
- verminderde alertheid
- problemen met concentratie of geheugen
- verminderde coördinatie
Sommige effecten kunnen ook de volgende dag nog merkbaar zijn. Dat is belangrijk bij activiteiten waarbij alertheid en reactievermogen nodig zijn, zoals autorijden.
Bij sommige mensen kunnen daarnaast bijzondere gedragingen tijdens de slaap voorkomen, zoals slaapwandelen of andere activiteiten uitvoeren terwijl iemand niet volledig wakker is.
Neem contact op met je arts wanneer je dergelijk gedrag ervaart.
Gewenning en afhankelijkheid
Ook bij zopiclon kunnen tolerantie en lichamelijke afhankelijkheid ontstaan.
Bij tolerantie kan het slaapbevorderende effect afnemen doordat het lichaam aan het middel went.
Bij langer of regelmatig gebruik kan daarnaast lichamelijke afhankelijkheid ontstaan.
Wanneer iemand na langer gebruik plotseling stopt, kunnen ontwenningsverschijnselen optreden. Ook kunnen slaapproblemen tijdelijk sterker terugkomen. Dit wordt ook wel reboundslapeloosheid genoemd.
Dat betekent niet automatisch dat je lichaam zonder zopiclon niet meer kan slapen. Het lichaam kan wel gewend zijn geraakt aan het geneesmiddel, waardoor stoppen tijdelijk klachten kan geven.
Gebruik zopiclon daarom altijd volgens het voorschrift van je arts.
Gebruik je het middel al langere tijd en wil je minderen of stoppen? Bespreek dit dan met je arts en stop niet plotseling op eigen initiatief.
Zopiclon en alcohol
Zopiclon en alcohol hebben allebei een dempende werking op het centrale zenuwstelsel. Door ze te combineren kunnen de versuffende effecten sterker worden en kunnen gevaarlijke situaties ontstaan.
Ook combinaties met andere geneesmiddelen die het centrale zenuwstelsel onderdrukken kunnen extra risico’s geven.
Volg daarom altijd de instructies van je arts en apotheker over het combineren van zopiclon met alcohol of andere geneesmiddelen.
Wat helpt bij langdurige slapeloosheid?
Een aantal slechte nachten betekent niet automatisch dat je een slaapstoornis hebt.
Slaap kan tijdelijk veranderen door bijvoorbeeld stress, gebeurtenissen of veranderingen in je dagelijks leven en zich daarna weer herstellen .
Wanneer je weken of maanden slecht slaapt en daar overdag last van krijgt, ligt dat anders.
Misschien functioneer je nog en lukt het om te werken en thuis alles te blijven doen, maar kost dat steeds meer energie. Je concentratie neemt af, je bent sneller geïrriteerd of je merkt dat je steeds meer op wilskracht doet.
Of misschien ben je inmiddels zo uitgeput dat werken, zorgen voor je gezin of andere dagelijkse activiteiten steeds moeilijker worden.
Dan is het belangrijk om verder te kijken dan alleen naar iets waarmee je vannacht gemakkelijker kunt slapen.
Bij langdurige slapeloosheid is cognitieve gedragstherapie voor insomnie, CGT-I, een bewezen effectieve behandeling.
Daarbij wordt gekeken naar de processen, gedachten en gedragingen die ervoor kunnen zorgen dat slecht slapen blijft bestaan.
Conclusie
Zopiclon is een kortwerkende benzodiazepine-agonist die in specifieke situaties kortdurend kan worden gebruikt bij ernstige slapeloosheid.
Het middel kan het inslapen en slapen tijdelijk beïnvloeden, maar behandelt daarmee niet automatisch de processen die langdurige slapeloosheid in stand houden.
Daarnaast kunnen bijwerkingen, tolerantie en lichamelijke afhankelijkheid ontstaan. Gebruik zopiclon daarom alleen volgens het voorschrift van je arts en verander of stop het gebruik niet op eigen initiatief.
Wanneer je langdurig slecht slaapt, is het belangrijk om verder te kijken dan alleen naar een middel waarmee je gemakkelijker kunt slapen.
Een slaapmiddel kan tijdelijk ondersteuning geven. Structureel herstellen van slapeloosheid vraagt om het begrijpen en aanpakken van wat ervoor zorgt dat het slaapprobleem blijft bestaan.