Wat is Lorazepam?

Wat is lorazepam (Temesta)?

Lorazepam, onder andere bekend onder de merknaam Temesta, is een geneesmiddel uit de groep benzodiazepinen.

Het heeft een dempende werking op het centrale zenuwstelsel en kan onder andere angst verminderen, slaperigheid veroorzaken en spieren ontspannen.

Lorazepam wordt voor verschillende medische doeleinden gebruikt. Afhankelijk van de situatie en toedieningsvorm kan het bijvoorbeeld worden ingezet bij ernstige angst en spanning, status epilepticus en als voorbereiding op bepaalde medische ingrepen.

Het middel kan ook slaapbevorderend werken. Dat betekent echter niet dat lorazepam een structurele behandeling is voor langdurige slapeloosheid.

Hoe werkt lorazepam?

Lorazepam versterkt de werking van GABA in de hersenen.

GABA is een neurotransmitter die de activiteit van zenuwcellen afremt. Door deze werking heeft lorazepam onder andere een rustgevend, angstverminderend, slaapbevorderend en spierontspannend effect.

Hierdoor kun je je rustiger of slaperiger voelen.

Dat een geneesmiddel je slaperig maakt, betekent echter niet automatisch dat het natuurlijke slaap herstelt of de oorzaak van langdurige slapeloosheid behandelt.

Lorazepam en slaapproblemen

Lorazepam kan invloed hebben op het inslapen en slapen. Toch is slaapmedicatie niet de eerste behandeling bij slapeloosheid.

Bij kortdurende slapeloosheid met een duidelijke aanleiding en hoge lijdensdruk kan een arts in uitzonderingssituaties tijdelijk een slaapmiddel overwegen.

Wanneer daarvoor een benzodiazepine wordt gebruikt, gaat de voorkeur uit naar een kortwerkend middel dat hiervoor geschikt is.

Bij langdurige slapeloosheid ligt de nadruk op een gedragsmatige behandeling en niet op het langdurig gebruiken van slaapmedicatie.

Lorazepam en langdurige slapeloosheid

Wanneer je al langere tijd slecht slaapt, kan het aantrekkelijk zijn om vooral te zoeken naar iets waardoor je ’s avonds sneller rustig of slaperig wordt.

Maar langdurige slapeloosheid draait vaak niet alleen om een tekort aan slaperigheid. Verschillende processen kunnen ervoor zorgen dat slecht slapen blijft bestaan.

Denk bijvoorbeeld aan spanning rondom slaap, langer in bed liggen, slaap proberen in te halen, overdag slapen, voortdurend controleren hoe je hebt geslapen of steeds harder proberen om slaap af te dwingen.

Lorazepam verandert deze onderliggende processen niet automatisch.

Het middel kan tijdelijk invloed hebben op spanning en slaap. Dat is iets anders dan het behandelen van de factoren die ervoor zorgen dat slapeloosheid blijft bestaan.

Andere toepassingen van lorazepam

Lorazepam wordt ook buiten de behandeling van slaapproblemen gebruikt.

Afhankelijk van de medische situatie kan het bijvoorbeeld worden toegepast bij:

• ernstige angst en spanning
• status epilepticus
• sedatie of voorbereiding rondom bepaalde medische ingrepen

Lorazepam kan daarnaast in bepaalde situaties rondom chemotherapie worden gebruikt, bijvoorbeeld bij anticipatoire misselijkheid en braken. Daarbij gaat het niet om een directe werking tegen misselijkheid in de maag, maar onder andere om de angstverminderende en sederende werking van het middel.

Welke toepassing geschikt is, wordt door een arts bepaald.

Bijwerkingen van lorazepam

Lorazepam kan verschillende bijwerkingen veroorzaken.

Denk bijvoorbeeld aan:

• slaperigheid en sufheid
• vermoeidheid
• duizeligheid
• verminderde alertheid
• problemen met concentratie of geheugen
• spierzwakte
• verminderde coördinatie

Deze effecten kunnen gevolgen hebben voor activiteiten waarbij alertheid en reactievermogen belangrijk zijn, zoals autorijden.

Bij sommige mensen kunnen ook verwardheid, geheugenproblemen of andere veranderingen in gedrag of functioneren optreden.

Gewenning en afhankelijkheid

Bij herhaald gebruik van benzodiazepinen kan tolerantie ontstaan. Het effect kan dan afnemen doordat het lichaam aan het middel went.

Daarnaast kan lichamelijke afhankelijkheid ontstaan. De kans daarop neemt onder andere toe wanneer benzodiazepinen langer worden gebruikt.

Wanneer iemand na langer gebruik plotseling stopt, kunnen ontwenningsverschijnselen optreden. Ook kunnen angst- of slaapproblemen tijdelijk sterker terugkomen.

Gebruik lorazepam daarom altijd volgens het voorschrift van je arts.

Gebruik je lorazepam al langere tijd en wil je minderen of stoppen? Bespreek dit dan met je arts en stop niet plotseling op eigen initiatief.

Lorazepam en alcohol

Lorazepam en alcohol hebben allebei een dempende werking op het centrale zenuwstelsel. Door ze te combineren kunnen de versuffende effecten sterker worden en kunnen gevaarlijke situaties ontstaan.

Ook combinaties met andere middelen die het centrale zenuwstelsel onderdrukken kunnen extra risico’s geven.

Volg daarom altijd de instructies van je arts en apotheker over het combineren van lorazepam met alcohol of andere geneesmiddelen.

Wat helpt bij langdurige slapeloosheid?

Een aantal slechte nachten betekent niet automatisch dat je een slaapstoornis hebt. Slaap kan tijdelijk veranderen door bijvoorbeeld stress, gebeurtenissen of veranderingen in je dagelijks leven.

Wanneer je weken of maanden slecht slaapt en daar overdag last van krijgt, ligt dat anders.

Misschien functioneer je nog wel, maar merk je dat werken steeds meer energie kost, je concentratie afneemt of je sneller geïrriteerd bent.

Of misschien ben je inmiddels zo uitgeput dat werken, zorgen voor je gezin of andere dagelijkse activiteiten steeds moeilijker worden

Dan is het belangrijk om niet alleen te zoeken naar iets waardoor je ’s avonds sneller slaperig wordt, maar te onderzoeken waarom de slaapproblemen blijven bestaan.

Bij langdurige slapeloosheid is cognitieve gedragstherapie voor insomnie, CGT-I, een bewezen effectieve behandeling.

Daarbij wordt gekeken naar de processen, gedachten en gedragingen die ervoor kunnen zorgen dat slecht slapen blijft bestaan.

Conclusie

Lorazepam is een benzodiazepine met verschillende medische toepassingen. Het kan onder andere angst verminderen, slaperigheid veroorzaken en bij specifieke acute medische situaties worden gebruikt.

Het middel kan slaapbevorderend werken, maar is geen structurele behandeling voor langdurige slapeloosheid. Bij herhaald of langer gebruik kunnen daarnaast tolerantie en lichamelijke afhankelijkheid ontstaan.

Gebruik lorazepam daarom alleen volgens het voorschrift van je arts en verander of stop het gebruik niet op eigen initiatief.

Wanneer je langdurig slecht slaapt, is het belangrijk om verder te kijken dan alleen naar een middel dat rust of slaperigheid veroorzaakt.

Rustiger of slaperiger worden is niet hetzelfde als het herstellen van de processen waardoor slapen weer zoveel mogelijk vanzelf kan ontstaan.