Wat is Diazepam?

Wat is diazepam (Valium, Stesolid)?

Diazepam, onder andere bekend onder de merknamen Valium en Stesolid, is een geneesmiddel uit de groep benzodiazepinen.

Het heeft een dempende werking op het centrale zenuwstelsel en kan onder andere angst verminderen, spieren ontspannen en sufheid veroorzaken.

Diazepam kent verschillende medische toepassingen. Het kan bijvoorbeeld worden gebruikt bij ernstige angst en spanning, bepaalde vormen van epilepsie en epileptische aanvallen, specifieke spierspasmen en alcoholontwenning.

Diazepam is ook geregistreerd voor de kortdurende behandeling van ernstige slaapstoornissen. Vanwege de lange werkingsduur heeft het echter niet de voorkeur als slaapmiddel.

 

Hoe werkt diazepam?

Diazepam versterkt de werking van GABA in de hersenen.

GABA is een neurotransmitter die de activiteit van zenuwcellen afremt. Door deze werking heeft diazepam onder andere een rustgevend, angstverminderend, spierontspannend en anti-epileptisch effect.

Het kan daarnaast slaperigheid veroorzaken.

Dat een geneesmiddel je slaperig of suf maakt, betekent echter niet automatisch dat het natuurlijke slaap herstelt of de oorzaak van langdurige slapeloosheid behandelt.

 

Diazepam als slaapmiddel

Diazepam kan invloed hebben op het inslapen en slapen, maar wordt volgens de huidige Nederlandse behandeladviezen niet aanbevolen als slaapmiddel.

Dat heeft vooral te maken met de lange werkingsduur.

Diazepam en de actieve afbraakproducten kunnen relatief lang in het lichaam aanwezig blijven. Bij herhaald gebruik kan het middel daardoor stapelen.

Hierdoor kunnen effecten zoals sufheid, verminderde alertheid en een tragere reactie ook de volgende dag nog merkbaar zijn.

Wanneer bij kortdurende slapeloosheid toch slaapmedicatie wordt overwogen, gaat de voorkeur daarom uit naar middelen met een kortere werkingsduur.

Slaapmedicatie heeft sowieso maar een beperkte plaats bij de behandeling van slapeloosheid.

De behandeling is in de eerste plaats niet-medicamenteus. Alleen bij kortdurende slapeloosheid met een duidelijke aanleiding en hoge lijdensdruk kan een arts in uitzonderingssituaties tijdelijk een slaapmiddel overwegen.


Diazepam en langdurige slapeloosheid

Wanneer je al langere tijd slecht slaapt, is alleen het veroorzaken van meer sufheid meestal niet voldoende om het probleem op te lossen.

Bij langdurige slapeloosheid kunnen verschillende processen ervoor zorgen dat slecht slapen blijft bestaan.

Denk bijvoorbeeld aan spanning rondom slaap, langer in bed liggen, slaap proberen in te halen, overdag slapen, voortdurend controleren hoe je hebt geslapen of steeds harder proberen om slaap af te dwingen 

Diazepam verandert deze onderliggende processen niet automatisch.

Een middel kan je tijdelijk rustiger of slaperiger maken. Dat is iets anders dan het behandelen van de factoren die langdurige slapeloosheid in stand houden.

 

Andere toepassingen van diazepam

Diazepam wordt niet alleen in verband met slaap gebruikt.

Afhankelijk van de situatie en toedieningsvorm kan het bijvoorbeeld worden toegepast bij:

  • ernstige angst en spanning
  • bepaalde epileptische aanvallen en status epilepticus
  • specifieke ernstige spierspasmen
  • acute ontwenningsverschijnselen na het stoppen met alcohol
  • bepaalde medische ingrepen waarbij sedatie nodig is

De precieze plaats van diazepam verschilt per aandoening. Dat een geneesmiddel voor een bepaalde aandoening geregistreerd is, betekent bovendien niet automatisch dat het daarvoor altijd de voorkeursbehandeling is.

 

Bijwerkingen van diazepam

Diazepam kan verschillende bijwerkingen veroorzaken.

Denk bijvoorbeeld aan:

  •  sufheid en slaperigheid
  • vermoeidheid
  • verminderde alertheid
  • duizeligheid
  • concentratie- of geheugenproblemen
  • verminderde coördinatie
  • spierzwakte
  • verwardheid

Deze effecten kunnen gevolgen hebben voor activiteiten waarbij alertheid en een goed reactievermogen belangrijk zijn, zoals autorijden.

Doordat diazepam lang kan doorwerken, kunnen sommige effecten ook de volgende dag nog aanwezig zijn.

Gewenning en afhankelijkheid

Bij herhaald gebruik van benzodiazepinen kan tolerantie ontstaan. Het effect kan dan afnemen doordat het lichaam aan het middel went.

Ook kan lichamelijke afhankelijkheid ontstaan.

De kans daarop neemt onder andere toe bij een langere gebruiksduur en hogere doseringen.

Wanneer iemand na langer gebruik plotseling stopt, kunnen ontwenningsverschijnselen ontstaan. Ook kunnen angst- of slaapproblemen tijdelijk sterker terugkomen.

Gebruik diazepam daarom altijd volgens het voorschrift van je arts.

Gebruik je diazepam al langere tijd en wil je minderen of stoppen? Bespreek dit dan met je arts en stop niet plotseling op eigen initiatief.

 

Diazepam en alcohol

Diazepam en alcohol hebben allebei een dempende werking op het centrale zenuwstelsel. Door ze te combineren kunnen de versuffende effecten sterker worden en kunnen gevaarlijke situaties ontstaan.

Ook combinaties met andere middelen die het centrale zenuwstelsel onderdrukken kunnen risico’s met zich meebrengen.

Volg daarom altijd de instructies van je arts en apotheker over het combineren van diazepam met alcohol of andere geneesmiddelen.

 

Wat helpt bij langdurige slapeloosheid?

Een aantal slechte nachten betekent niet automatisch dat je een slaapstoornis hebt. Slaap kan tijdelijk veranderen door bijvoorbeeld spanning, gebeurtenissen of veranderingen in je dagelijks leven.

Wanneer je weken of maanden slecht slaapt en daar overdag last van krijgt, ligt dat anders.

Misschien lukt werken en zorgen voor je gezin nog wel, maar merk je dat concentreren steeds meer moeite kost, je sneller geïrriteerd raakt of steeds meer energie nodig hebt om de dag door te komen.

Of misschien ben je inmiddels zo uitgeput dat werken, sociale activiteiten of dagelijkse taken steeds moeilijker worden.

Dan is het belangrijk om niet alleen te kijken naar een manier om jezelf ’s avonds slaperiger te maken, maar naar wat ervoor zorgt dat het slaapprobleem blijft bestaan.

Bij aanhoudende slapeloosheid ligt de nadruk daarom op een gedragsmatige behandeling. Cognitieve gedragstherapie voor insomnie, CGT-I, is een bewezen effectieve behandeling voor langdurige slapeloosheid.

Daarbij wordt gekeken naar de processen, gedachten en gedragingen die ervoor kunnen zorgen dat slecht slapen blijft bestaan.

 

Conclusie

Diazepam is een langwerkende benzodiazepine met verschillende medische toepassingen.

Hoewel diazepam ook geregistreerd is voor de kortdurende behandeling van ernstige slaapstoornissen, heeft het vanwege de lange werkingsduur niet de voorkeur als slaapmiddel 

Het kan sufheid veroorzaken en invloed hebben op slaap, maar behandelt daarmee niet automatisch de processen die langdurige slapeloosheid in stand houden 

Daarnaast kunnen bijwerkingen, tolerantie en lichamelijke afhankelijkheid ontstaan.

Gebruik diazepam daarom alleen volgens het voorschrift van je arts en verander of stop het gebruik niet op eigen initiatief.

Bij langdurige slapeloosheid ligt de oplossing uiteindelijk niet in het zo sterk mogelijk onderdrukken van je zenuwstelsel, maar in het begrijpen en behandelen van wat ervoor zorgt dat slapen niet meer vanzelf gaat.

Reactie plaatsen