Wat is een powernap?

Wat is een powernap?

Een powernap is een kort dutje overdag. Vaak wordt daarbij gedacht aan ongeveer 10 tot 30 minuten slapen.

Zo’n kort dutje kan prettig zijn wanneer je een keer weinig hebt geslapen of overdag erg slaperig bent. Je kunt je daarna tijdelijk alerter voelen en je concentratie en prestaties kunnen verbeteren.

Maar een powernap is niet automatisch goed voor je slaap.

Of een dutje verstandig is, hangt vooral af van hoe je ’s nachts slaapt, waarom je overdag wilt slapen en wanneer je het dutje doet.

Wat gebeurt er wanneer je overdag slaapt?

Vanaf het moment dat je wakker wordt, bouwt gedurende de dag je slaapdruk op. Hoe langer je wakker bent, hoe groter normaal gesproken de behoefte om weer te slapen.

Wanneer je overdag een dutje doet, neem je een deel van die opgebouwde slaapdruk weg.

Voor iemand die normaal gesproken goed slaapt, hoeft dat geen probleem te zijn. Maar wanneer je moeite hebt met inslapen of doorslapen, kan een dutje ervoor zorgen dat je ’s avonds simpelweg minder slaapdruk hebt.

Je probeert dan misschien vermoeidheid overdag op te lossen met extra slaap, terwijl je daarmee tegelijkertijd de slaap van de volgende nacht kunt beïnvloeden.

Kan een powernap helpen na een korte nacht?

Ja, heb je jezelf een nacht te weinig slaap gegund, bijvoorbeeld doordat je laat naar bed bent gegaan en vroeg weer op moest, dan kan een kort dutje overdag helpen om sommige gevolgen van dat slaaptekort tijdelijk te verminderen.

Onderzoek laat zien dat dutjes onder andere positieve effecten kunnen hebben op alertheid, geheugen, leervermogen en bepaalde fysieke prestaties.

Dat betekent niet dat een powernap een vervanging is voor je normale slaap. Zie het eerder als een mogelijkheid om tijdelijk wat bij te tanken wanneer je daadwerkelijk slaap tekort bent gekomen.

Powernap en slapeloosheid

Hier wordt het onderscheid belangrijk. Heb je een keer kort geslapen doordat je weinig tijd voor slaap had? Dan kan een dutje prima passen.

Lig je juist voldoende lang in bed, maar heb je regelmatig moeite met inslapen, lig je ’s nachts lang wakker of word je veel te vroeg wakker? Dan ligt het anders.

Bij slapeloosheid kan het juist belangrijk zijn om voldoende slaapdruk op te bouwen voor de volgende nacht. Regelmatig overdag slapen kan die slaapdruk verminderen.

Een powernap gebruiken omdat je na een slechte nacht bang bent dat je de dag anders niet aankunt, is daarom niet altijd de beste strategie.

Soms is het juist verstandig om wakker te blijven en de slaapdruk gedurende de dag verder te laten oplopen.

Hoe lang kan een powernap duren?

Wil je toch een dutje doen, houd het dan kort. Ongeveer 10 tot 30 minuten is voor veel mensen voldoende om even te rusten of wat alerter te worden.

Langer slapen is niet automatisch beter.

Wanneer je langer slaapt, neemt je slaapdruk verder af en is de kans groter dat je uit een diepere slaapfase wakker wordt. Daardoor kun je je na het wakker worden tijdelijk juist suf voelen.

Je hoeft overigens ook niet precies 20 minuten te slapen.

Als je een wekker op 20 minuten zet maar eerst 10 minuten nodig hebt om in slaap te vallen, heb je natuurlijk geen dutje van 20 minuten gehad. Kijk daarom vooral naar wat voor jou praktisch werkt en maak van de exacte duur geen nieuwe slaapregel.

Wanneer kun je het beste een powernap doen?

Als je een dutje wilt doen, ligt eerder op de dag meestal meer voor de hand dan laat in de middag of avond. Een dutje rond of na de lunch past bijvoorbeeld beter bij je natuurlijke ritme dan een dutje aan het einde van de middag.

Hoe later je slaapt, hoe dichter het dutje bij je normale nachtrust komt en hoe groter de kans dat je een deel van de slaapdruk wegneemt die je ’s avonds nodig hebt.

Daarom is een dutje om 14.00 uur iets anders dan om 19.00 uur nog een uur op de bank slapen.

Moet je tijdens een powernap echt slapen?

Nee, wanneer je behoefte hebt aan rust, hoeft het doel niet altijd te zijn om daadwerkelijk in slaap te vallen. Even zitten of liggen, je ogen sluiten en niets hoeven doen kan ook prettig zijn.

Vooral wanneer je slecht slaapt, is het verstandig om niet van een powernap opnieuw een opdracht te maken.

Je hoeft niet binnen tien minuten te slapen. Je hoeft niet precies twintig minuten te slapen. En je hoeft na afloop ook niet gegarandeerd energieker te zijn.

Rust is prima. Slaap mag ontstaan als je slaperig genoeg bent.

Ben je iedere dag afhankelijk van een powernap?

Dan is het verstandig om verder te kijken.  Er zit verschil tussen af en toe behoefte hebben aan een dutje en dagelijks nauwelijks wakker kunnen blijven zonder te slapen.

Ben je regelmatig zo slaperig dat je tijdens werk, autorijden, gesprekken of andere activiteiten moeite hebt om wakker te blijven, bespreek dit dan met je huisarts.

Overmatige slaperigheid overdag kan verschillende oorzaken hebben en hoeft niet simpelweg te betekenen dat je meer powernaps nodig hebt.

Conclusie

Een powernap kan een prima manier zijn om na een korte nacht tijdelijk wat alerter te worden. Maar een dutje is niet voor iedereen automatisch verstandig.

Wanneer je normaal goed slaapt, kan een kort dutje overdag weinig kwaad en soms juist prettig zijn. Heb je regelmatig moeite met inslapen of doorslapen, dan kan overdag slapen juist tegenwerken doordat je een deel van je slaapdruk wegneemt.

Wil je een powernap doen, houd hem dan bij voorkeur kort en doe hem niet te laat op de dag. En misschien wel het belangrijkste. Maak ook van een powernap geen nieuwe slaapregel die je iedere dag moet uitvoeren.

Je lichaam kan prima aangeven wanneer het echt behoefte heeft aan slaap.