Wat is Oxazepam?

Wat is oxazepam (Seresta)?

Oxazepam, onder andere bekend onder de merknaam Seresta, is een geneesmiddel uit de groep benzodiazepinen.

Het heeft een dempende werking op het centrale zenuwstelsel en kan onder andere angst en spanning verminderen en sufheid veroorzaken.

Oxazepam wordt onder andere gebruikt bij ernstige angst en spanning en bij acute ontwenningsverschijnselen van alcohol.

Hoewel oxazepam slaperigheid kan veroorzaken, wordt het vanwege de relatief trage opname niet geschikt geacht als slaapmiddel.

Hoe werkt oxazepam?

Oxazepam versterkt de werking van GABA in de hersenen.

GABA is een neurotransmitter die de activiteit van zenuwcellen afremt. Hierdoor heeft oxazepam onder andere een rustgevende, angstverminderende en spierontspannende werking

Je kunt je daardoor rustiger of slaperiger voelen.

Dat betekent niet automatisch dat je beter slaapt of dat de processen die natuurlijke slaap regelen worden hersteld

Rustiger of suffer worden is niet hetzelfde als het behandelen van slapeloosheid.

Oxazepam en slaapproblemen

Oxazepam kan slaperigheid als effect hebben, maar dat maakt het nog geen geschikt slaapmiddel.

Oxazepam wordt relatief langzaam opgenomen. Om die reden wordt het volgens het Farmacotherapeutisch Kompas niet geschikt geacht als slaapmiddel.

Slaapmedicatie heeft bovendien maar een beperkte plaats bij de behandeling van slapeloosheid.

De behandeling van slapeloosheid is in de eerste plaats niet-medicamenteus.

Alleen bij kortdurende slapeloosheid met een duidelijke aanleiding en hoge lijdensdruk kan een arts in uitzonderingssituaties tijdelijk slaapmedicatie overwegen.

Wanneer daarvoor een benzodiazepine wordt gebruikt, gaat de voorkeur uit naar een kortwerkend middel dat hiervoor geschikt is.

Oxazepam en langdurige slapeloosheid

Wanneer je al langere tijd slecht slaapt, kan het logisch voelen om vooral te zoeken naar iets waardoor je ’s avonds rustiger wordt.

Maar langdurige slapeloosheid wordt niet alleen veroorzaakt doordat je onvoldoende ontspannen bent. Verschillende processen kunnen ervoor zorgen dat slecht slapen blijft bestaan.

Denk bijvoorbeeld aan spanning rondom slaap, langer in bed liggen, slaap proberen in te halen, overdag slapen, voortdurend controleren hoe je hebt geslapen of steeds harder proberen om slaap af te dwingen.

Oxazepam verandert deze onderliggende processen niet automatisch.

Het middel kan spanning verminderen of je slaperiger maken. Dat is iets anders dan het behandelen van de factoren die langdurige slapeloosheid in stand houden.

Waarvoor wordt oxazepam gebruikt?

Oxazepam kan in bepaalde medische situaties worden voorgeschreven.

Daarbij gaat het onder andere om:

• ernstige angst en spanning
• acute ontwenningsverschijnselen van alcohol

Welke behandeling geschikt is, hangt af van de persoonlijke en medische situatie en wordt door een arts bepaald.

Dat oxazepam een rustgevende werking heeft, betekent niet dat het een algemene oplossing is voor stress, spanning of slaapproblemen.

Bijwerkingen van oxazepam

Oxazepam kan verschillende bijwerkingen veroorzaken.

Denk bijvoorbeeld aan:

• slaperigheid en sufheid
• vermoeidheid
• duizeligheid
• verminderde alertheid
• concentratie- of geheugenproblemen
• spierzwakte
• verminderde coördinatie

Deze effecten kunnen gevolgen hebben voor activiteiten waarbij alertheid en een goed reactievermogen belangrijk zijn, zoals autorijden.

Sommige mensen kunnen daarnaast last krijgen van verwardheid of andere veranderingen in gedrag of functioneren.

Gewenning en afhankelijkheid

Bij herhaald gebruik van benzodiazepinen kan tolerantie ontstaan. Het effect kan dan afnemen doordat het lichaam aan het middel went.

Daarnaast kan lichamelijke afhankelijkheid ontstaan. De kans daarop neemt onder andere toe wanneer benzodiazepinen langer worden gebruikt.

Wanneer iemand na langer gebruik plotseling stopt, kunnen ontwenningsverschijnselen ontstaan. Ook kunnen angst- of slaapproblemen tijdelijk sterker terugkomen.

Gebruik oxazepam daarom altijd volgens het voorschrift van je arts.

Gebruik je oxazepam al langere tijd en wil je minderen of stoppen? Bespreek dit dan met je arts. Na langer gebruik kan geleidelijk afbouwen nodig zijn. Stop daarom niet plotseling op eigen initiatief.

Oxazepam en alcohol

Oxazepam en alcohol hebben allebei een dempende werking op het centrale zenuwstelsel. Door ze te combineren kunnen de versuffende effecten sterker worden en kunnen gevaarlijke situaties ontstaan.

Ook combinaties met andere middelen die het centrale zenuwstelsel onderdrukken kunnen extra risico’s geven.

Volg daarom altijd de instructies van je arts en apotheker over het combineren van oxazepam met alcohol of andere geneesmiddelen.

Wat helpt bij langdurige slapeloosheid?

Een aantal slechte nachten betekent niet automatisch dat je een slaapstoornis hebt. Tijdelijk slechter slapen kan bijvoorbeeld voorkomen tijdens een stressvolle of emotionele periode en kan zich daarna weer herstellen.

Wanneer je weken of maanden slecht slaapt en daar overdag last van krijgt, ligt dat anders.

Misschien lukt het nog om te werken en thuis alles te doen wat nodig is, maar kost het steeds meer energie. Je merkt bijvoorbeeld dat concentreren moeilijker wordt, je sneller geïrriteerd bent of steeds meer op wilskracht moet doen.

Of misschien ben je inmiddels zo uitgeput dat werken, zorgen voor je gezin of andere dagelijkse activiteiten steeds moeilijker worden.

Dan is het belangrijk om verder te kijken dan alleen naar iets waardoor je ’s avonds rustiger of slaperiger wordt. Bij langdurige slapeloosheid is cognitieve gedragstherapie voor insomnie, CGT-I, een bewezen effectieve behandeling.

Daarbij wordt gekeken naar de processen, gedachten en gedragingen die ervoor kunnen zorgen dat slecht slapen blijft bestaan.

Conclusie

Oxazepam is een benzodiazepine die onder andere wordt gebruikt bij ernstige angst en spanning en bij acute alcoholontwenning.

Hoewel oxazepam slaperigheid kan veroorzaken, wordt het vanwege de relatief trage opname niet geschikt geacht als slaapmiddel.

Het middel kan rust en sufheid veroorzaken, maar behandelt daarmee niet automatisch de processen die langdurige slapeloosheid in stand houden.

Daarnaast kunnen bijwerkingen, tolerantie en lichamelijke afhankelijkheid ontstaan.  Gebruik oxazepam daarom alleen volgens het voorschrift van je arts en verander of stop het gebruik niet op eigen initiatief.

Wanneer je langdurig slecht slaapt, is het belangrijk om niet alleen te zoeken naar meer rust of sufheid, maar te begrijpen waarom slapen niet meer vanzelf gaat

Een middel kan je rustiger maken. Het herstellen van slaap vraagt om het aanpakken van wat de slaapproblemen in stand houdt.