Wat is Flurazepam?

Wat is flurazepam (Dalmadorm)?

Flurazepam, onder andere bekend onder de merknaam Dalmadorm, is een slaapmiddel uit de groep benzodiazepinen.

Het heeft een dempende werking op het centrale zenuwstelsel en kan slaperigheid veroorzaken.

Flurazepam is geregistreerd voor de kortdurende behandeling van ernstige slaapstoornissen die het dagelijks functioneren verstoren of waaronder iemand ernstig lijdt.

Vanwege de lange werkingsduur wordt flurazepam volgens de huidige Nederlandse behandeladviezen echter niet geschikt geacht als slaapmiddel.

Hoe werkt flurazepam?

Flurazepam versterkt de werking van GABA in de hersenen.

GABA is een neurotransmitter die de activiteit van zenuwcellen afremt. Hierdoor hebben benzodiazepinen onder andere een slaapbevorderende, rustgevende en spierontspannende werking.

Flurazepam kan daardoor invloed hebben op het inslapen en slapen.

Dat betekent niet automatisch dat je slaapkwaliteit verbetert, je dieper slaapt of de processen die natuurlijke slaap regelen worden hersteld.

Een middel kan je slaperiger maken. Dat is iets anders dan het behandelen van de oorzaak van langdurige slapeloosheid.

Waarom werkt flurazepam zo lang?

Flurazepam zelf wordt relatief snel door het lichaam verwerkt, maar bij de afbraak ontstaan actieve metabolieten. Een belangrijke actieve metaboliet, desalkylflurazepam, wordt veel langzamer uit het lichaam verwijderd. 

Daardoor kan de werking lang aanhouden en kan bij herhaald gebruik stapeling in het lichaam optreden. Dat kan ervoor zorgen dat effecten van het middel ook overdag merkbaar blijven.

Denk bijvoorbeeld aan sufheid, vermoeidheid, een verminderd reactievermogen of problemen met concentratie en coördinatie 

Juist deze langdurige werking is de reden dat flurazepam volgens het Farmacotherapeutisch Kompas niet geschikt is als slaapmiddel.

Flurazepam bij slapeloosheid

Hoewel flurazepam geregistreerd is voor de kortdurende behandeling van ernstige slaapstoornissen, heeft het geen plaats in de huidige behandeling van slapeloosheid.

De behandeling van slapeloosheid is in de eerste plaats niet-medicamenteus.

Alleen bij kortdurende slapeloosheid met een duidelijke aanleiding en hoge lijdensdruk kan een arts in uitzonderingssituaties tijdelijk slaapmedicatie overwegen.

Wanneer daarvoor een geneesmiddel wordt gebruikt, gaat de voorkeur uit naar middelen met een kortere werkingsduur.

Flurazepam en langdurige slapeloosheid

Wanneer je al langere tijd slecht slaapt, is alleen meer slaperigheid veroorzaken meestal niet voldoende om het probleem op te lossen.

Bij langdurige slapeloosheid kunnen verschillende processen ervoor zorgen dat slecht slapen blijft bestaan.

Denk bijvoorbeeld aan spanning rondom slaap, langer in bed liggen, slaap proberen in te halen, overdag slapen, voortdurend controleren hoe je hebt geslapen of steeds harder proberen om slaap af te dwingen.

Flurazepam verandert deze onderliggende processen niet automatisch.

Een slaapmiddel kan invloed hebben op de slaap zolang je het gebruikt. Dat is iets anders dan het aanpakken van de factoren die ervoor zorgen dat slapeloosheid blijft bestaan.

Bijwerkingen van flurazepam

Flurazepam kan verschillende bijwerkingen veroorzaken.

Denk bijvoorbeeld aan:

• slaperigheid en sufheid
• vermoeidheid
• duizeligheid
• verminderde alertheid
• problemen met concentratie of geheugen
• verminderde coördinatie
• spierzwakte

Doordat flurazepam actieve metabolieten heeft die lang in het lichaam aanwezig kunnen blijven, kunnen sommige effecten ook de volgende dag merkbaar zijn.

Dat is belangrijk bij activiteiten waarvoor je alert moet zijn, zoals autorijden.

Gewenning en afhankelijkheid

Bij herhaald gebruik van benzodiazepinen kan tolerantie ontstaan. Het slaapbevorderende effect kan dan afnemen doordat het lichaam aan het middel went.

Daarnaast kan lichamelijke afhankelijkheid ontstaan.

Wanneer iemand na langer gebruik plotseling stopt, kunnen ontwenningsverschijnselen optreden. Ook kunnen slaapproblemen tijdelijk sterker terugkomen. Dit wordt ook wel reboundslapeloosheid genoemd.

Dat betekent niet dat je lichaam zonder flurazepam niet meer kan slapen.

Het kan wel betekenen dat je lichaam gewend is geraakt aan het middel en tijd nodig heeft om zich aan te passen wanneer het gebruik wordt verminderd.

Gebruik flurazepam daarom altijd volgens het voorschrift van je arts.

Gebruik je het middel al langere tijd en wil je minderen of stoppen? Bespreek dit dan met je arts en stop niet plotseling op eigen initiatief.

Wat helpt bij langdurige slapeloosheid?

Een aantal slechte nachten betekent niet automatisch dat er iets mis is met je slaap.

Slaap kan tijdelijk veranderen door spanning, gebeurtenissen of veranderingen in je dagelijks leven en daarna vanzelf weer herstellen.

Wanneer je weken of maanden slecht slaapt en daar overdag last van krijgt, ligt dat anders.

Misschien lukt het nog om te werken en alles thuis draaiende te houden, maar kost dat steeds meer energie. Je concentratie neemt af, je bent sneller geïrriteerd of je merkt dat je steeds meer moeite moet doen om de dag door te komen.

Of misschien ben je inmiddels zo uitgeput dat werken, zorgen voor je gezin of andere dagelijkse activiteiten steeds moeilijker worden.

Dan is het belangrijk om verder te kijken dan alleen naar een middel waarmee je ’s avonds gemakkelijker in slaap kunt vallen.

Bij langdurige slapeloosheid is cognitieve gedragstherapie voor insomnie, CGT-I, een bewezen effectieve behandeling.

Daarbij wordt gekeken naar de processen, gedachten en gedragingen die ervoor kunnen zorgen dat slecht slapen blijft bestaan.

Conclusie

Flurazepam is een langwerkende benzodiazepine die geregistreerd is voor de kortdurende behandeling van ernstige slaapstoornissen.

Vanwege de zeer lange werking van een actieve metaboliet wordt flurazepam volgens de huidige Nederlandse behandeladviezen echter niet geschikt geacht als slaapmiddel.

Het middel kan slaperigheid veroorzaken en invloed hebben op slaap, maar behandelt daarmee niet automatisch de processen die langdurige slapeloosheid in stand houden.

Daarnaast kunnen bijwerkingen, tolerantie en lichamelijke afhankelijkheid ontstaan.

Gebruik flurazepam daarom alleen volgens het voorschrift van je arts en verander of stop het gebruik niet op eigen initiatief.

Een middel dat je slaperig maakt, herstelt niet automatisch je natuurlijke slaap. Bij langdurige slapeloosheid is het belangrijk om te begrijpen en behandelen wat ervoor zorgt dat het slaapprobleem blijft bestaan.